Droga hamowania to jeden z kluczowych elementów bezpieczeństwa w ruchu drogowym, który w praktyce decyduje o tym, czy kierowca zdąży uniknąć kolizji lub wypadku. Wpływ na drogę hamowania ma czas reakcji kierowcy, stan techniczny pojazdu i warunki panujące na drodze.
Czym jest droga hamowania?
Droga hamowania to odległość, jaką pojazd pokonuje od momentu naciśnięcia pedału hamulca do całkowitego zatrzymania. Nie należy jej mylić z drogą zatrzymania, która jest pojęciem szerszym. Droga zatrzymania obejmuje bowiem trzy elementy: dystans pokonany w czasie reakcji kierowcy, odcinek przebywany w chwili uruchamiania układu hamulcowego oraz właściwą drogę hamowania.
W praktyce oznacza to, że nawet idealnie sprawny samochód nie zatrzyma się od razu. Ułamki sekund potrzebne na reakcję kierowcy i zadziałanie układu hamulcowego przekładają się na dodatkowe metry, które mogą mieć decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa.
Od czego zależy długość drogi hamowania?
Największy wpływ na drogę hamowania ma prędkość pojazdu. Zależność ta nie jest liniowa – droga hamowania rośnie proporcjonalnie do kwadratu prędkości. Oznacza to, że podwojenie prędkości powoduje aż czterokrotne wydłużenie dystansu potrzebnego do zatrzymania.
Istotną rolę odgrywa również stan i rodzaj nawierzchni. Na suchej i równej drodze asfaltowej przyczepność jest najwyższa, natomiast mokry asfalt, śnieg czy lód znacząco ją ograniczają. Zalegający śnieg może wydłużyć drogę hamowania nawet dwukrotnie, a lód czterokrotnie w porównaniu do suchej nawierzchni.
Nie bez znaczenia pozostaje stan techniczny pojazdu. Sprawny układ hamulcowy, dobre amortyzatory oraz właściwie dobrane opony mają bezpośredni wpływ na skuteczność wytracania prędkości. Zużyte klocki, przegrzany lub stary płyn hamulcowy czy niesprawne amortyzatory mogą wydłużyć drogę hamowania o kilka, a czasem kilkanaście metrów.
Oprócz tego na drogę hamowania ma wpływ:
masa własna,
liczba pasażerów,
czas reakcji kierowcy,
aktywne systemy bezpieczeństwa.
Jak kierowca może skrócić drogę hamowania?
Choć na wiele czynników nie ma pełnego wpływu, kierowca może realnie zmniejszyć ryzyko poprzez odpowiednie zachowanie. Kluczowe znaczenie ma przestrzeganie ograniczeń prędkości oraz dostosowanie jej do warunków panujących na drodze. Równie ważna jest koncentracja ponieważ zmęczenie, rozproszenie uwagi czy korzystanie z telefonu wydłużają czas reakcji, a tym samym całkowitą drogę zatrzymania.
Regularna kontrola stanu technicznego pojazdu, właściwy dobór opon do sezonu oraz utrzymywanie bezpiecznego odstępu od poprzedzającego pojazdu to podstawowe działania, które znacząco poprawiają bezpieczeństwo. Nawet kilka metrów krótszej drogi hamowania może zdecydować o uniknięciu kolizji lub wypadku.
Bezpieczna odległość od samochodu poprzedzającego powinna wynosić:
30 m podczas jazdy z prędkością 50 km/h,
50 m podczas jazdy z prędkością 90 km/h,
65 m podczas jazdy z prędkością 100 km/h.
Wpływ prędkości na drogę hamowania
Każdy kierowca powinien wiedzieć, że im szybciej jedzie samochód, tym dłuższy odcinek drogi jest potrzebny do jego zatrzymania. Zależnie od prędkości jest to:
30 km/h – o ok. 5 m,
50 km/h – o ok. 13 m,
70 km/h – o ok. 25 m,
90 km/h – o ok. 42 m,
110 km/h – o ok. 62 m,
130 km/h – o ok. 87 m.
Przykłady powyżej dotyczą jazdy po suchej, równiej, asfaltowej nawierzchni. Do tych wartości trzeba dodać czas reakcji kierowcy i czas reakcji układu hamulcowego, a więc dodatkowo 1,0-1,5 sekundy. To czas, ww którym samochód pokonuje:
ok. 11-12 m przy prędkości 30 km/h,
ok. 15-19 m przy 50 km/h,
ok. 21-27 m przy 70 km/h,
ok. 28-35 m przy 90 km/h,
ok. 34-42 m przy 110 km/h,
ok. 40-50 m przy 130 km/h.
Są to średnie wartości, które mogą się zmieniać w zależności od czynników mających wpływ na drogę hamowania.